Cashless Health Insurance: New Claim Rules 2026 Explained (Telugu)

Cashless Health Insurance: New Rules for Claims in 2026 Explained (Telugu Guide)

ఆరోగ్య బీమా (Health Insurance) ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ఎదుర్కొన్న చేదు అనుభవం – “Cashless Treatment” దొరక్కపోవడం. మనకు అత్యవసరమై హాస్పిటల్ కి వెళ్తే, “సార్, మీ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ మా నెట్‌వర్క్ లో లేదు, మీరు మొత్తం డబ్బు కట్టేయండి, తర్వాత రీయింబర్స్‌మెంట్ (Reimbursement) పెట్టుకోండి” అని హాస్పిటల్ వాళ్ళు చెబుతారు. లక్షల రూపాయలు అప్పటికప్పుడు కట్టలేక సామాన్యులు ఎంత ఇబ్బంది పడతారో మనకు తెలుసు. కానీ, 2025 నాటికి ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం లభించింది. జనరల్ ఇన్సూరెన్స్ కౌన్సిల్ (GI Council) మరియు IRDAI కలిసి “Cashless Everywhere” అనే ఒక విప్లవాత్మకమైన విధానాన్ని తీసుకువచ్చాయి. దీని ప్రకారం, ఇకపై నెట్‌వర్క్ హాస్పిటల్, నాన్-నెట్‌వర్క్ హాస్పిటల్ అనే తేడా ఉండదు. మీరు భారతదేశంలో ఏ హాస్పిటల్ కి వెళ్ళినా సరే (చిన్న నిబంధనలతో), మీరు క్యాష్‌లెస్ ట్రీట్మెంట్ పొందవచ్చు. అంతేకాకుండా, క్లెయిమ్ సెటిల్మెంట్ టైమింగ్స్ లో కూడా భారీ మార్పులు వచ్చాయి. 1 గంటలోనే అప్రూవల్, 3 గంటల్లో డిశ్చార్జ్ అనే కొత్త రూల్స్ వచ్చాయి. ఈ ఆర్టికల్ లో మనం ఈ కొత్త రూల్స్ ఏంటి? సామాన్యుడు వీటిని ఎలా వాడుకోవాలి? 48 గంటల రూల్ అంటే ఏంటి? అనే విషయాలను కూలంకషంగా, పూర్తి వివరాలతో తెలుసుకుందాం.

1. “Cashless Everywhere” ఇనిషియేటివ్ అంటే ఏమిటి? (Concept Explained)

ఇంతకుముందు వరకు మన హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ రెండు రకాలుగా పని చేసేది:

1. Network Hospitals: ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీతో టై-అప్ ఉన్న హాస్పిటల్స్. ఇక్కడ మాత్రమే క్యాష్‌లెస్ (డబ్బు కట్టకుండా ట్రీట్మెంట్) దొరికేది.
2. Non-Network Hospitals: టై-అప్ లేని హాస్పిటల్స్. ఇక్కడ ముందు మనం డబ్బు కట్టి, తర్వాత బిల్లులు పంపిస్తే ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ డబ్బులు వెనక్కి ఇచ్చేది.

కానీ “Cashless Everywhere” విధానం కింద, ఈ గోడలు బద్దలు కొట్టారు. ఇప్పుడు మీరు మీకు నచ్చిన ఏ హాస్పిటల్ కి అయినా వెళ్ళవచ్చు. ఆ హాస్పిటల్ మీ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ నెట్‌వర్క్ లిస్ట్ లో లేకపోయినా సరే, మీరు క్యాష్‌లెస్ ట్రీట్మెంట్ పొందవచ్చు. ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ నేరుగా హాస్పిటల్ కి డబ్బులు కడుతుంది. ఇది 2025 లో పాలసీదారులకు (Policyholders) దొరికిన అతి పెద్ద వరం.

2. కొత్త రూల్స్ 2025: మీరు తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన మార్పులు

2025 నుండి హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ క్లెయిమ్స్ ప్రాసెస్ లో వచ్చిన 5 ప్రధాన మార్పులు ఇవే:

A. Non-Network Hospital Cashless Facility

ఇదివరకు నాన్-నెట్‌వర్క్ హాస్పిటల్ కి వెళ్తే రీయింబర్స్‌మెంట్ మాత్రమే ఉండేది. ఇప్పుడు మీరు ఏ హాస్పిటల్ కి వెళ్ళినా క్యాష్‌లెస్ అడగవచ్చు. అయితే ఆ హాస్పిటల్ కి కనీసం 15 పడకలు (Beds) ఉండాలి మరియు అది రాష్ట్ర ప్రభుత్వ “Clinical Establishment Act” కింద రిజిస్టర్ అయ్యి ఉండాలి.

B. The 1-Hour & 3-Hour Rule (IRDAI Mandate)

IRDAI జారీ చేసిన కొత్త మాస్టర్ సర్క్యులర్ ప్రకారం:

• Pre-Authorization: మీరు హాస్పిటల్ లో జాయిన్ అయినప్పుడు పంపే క్యాష్‌లెస్ రిక్వెస్ట్ ను ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ 1 గంట (1 Hour) లోపు అప్రూవ్ చేయాలి.
• Final Discharge: ట్రీట్మెంట్ అయిపోయాక, డిశ్చార్జ్ సమయంలో పంపే ఫైనల్ బిల్లును 3 గంటల (3 Hours) లోపు సెటిల్ చేయాలి. ఇంతకుముందు దీనికి రోజంతా పట్టేది, పేషెంట్లు డిశ్చార్జ్ కోసం గంటల తరబడి వెయిట్ చేయాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు ఆ బాధ లేదు.

C. 48-Hour Intimation Rule (చాలా ముఖ్యం)

“Cashless Everywhere” సదుపాయం పొందాలంటే మీరు ఒక చిన్న రూల్ పాటించాలి. మీరు ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీకి ముందుగా సమాచారం ఇవ్వాలి:

• Planned Treatment (ముందుగా ప్లాన్ చేసుకున్నవి): సర్జరీ లేదా ట్రీట్మెంట్ కి కనీసం 48 గంటల ముందు కంపెనీకి చెప్పాలి.
• Emergency Treatment (అత్యవసర చికిత్స): హాస్పిటల్ లో జాయిన్ అయిన 48 గంటల లోపు కంపెనీకి చెప్పాలి.

D. No Age Limit (వయసు పరిమితి లేదు)

2024-25 లో వచ్చిన మరొక మార్పు ఏంటంటే, హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ తీసుకోవడానికి గరిష్ట వయసు పరిమితిని (65 ఏళ్లు) IRDAI తొలగించింది. ఇప్పుడు 80 ఏళ్ల వయసున్న వారు కూడా కొత్త పాలసీ తీసుకోవచ్చు.

E. Reduced Moratorium Period

ఇంతకుముందు మీరు పాలసీ తీసుకున్నాక 8 ఏళ్లు దాటితేనే మీ క్లెయిమ్ ను కంపెనీ రిజెక్ట్ చేయడానికి వీలుండేది కాదు. ఇప్పుడు ఆ కాలాన్ని 5 ఏళ్లకు తగ్గించారు. అంటే మీరు 5 ఏళ్లు వరుసగా ప్రీమియం కడితే, ఆ తర్వాత కంపెనీ మీ క్లెయిమ్ ను “Non-disclosure” (ముందు చెప్పలేదు) అనే కారణంతో రిజెక్ట్ చేయలేదు.

3. నాన్-నెట్‌వర్క్ హాస్పిటల్ లో క్యాష్‌లెస్ పొందే విధానం (Step-by-Step Guide)

మీరు మీకు నచ్చిన చిన్న హాస్పిటల్ లో ట్రీట్మెంట్ తీసుకోవాలి అనుకుంటున్నారు, కానీ అది నెట్‌వర్క్ లో లేదు. అప్పుడు ఏం చేయాలి? స్టెప్-బై-స్టెప్ ప్రాసెస్ ఇక్కడ ఉంది:

Step 1: సమాచారం ఇవ్వడం (Intimation)
ముందుగా ప్లాన్ చేసుకున్న ట్రీట్మెంట్ అయితే 2 రోజుల ముందే మీ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీకి ఈమెయిల్ లేదా కస్టమర్ కేర్ ద్వారా చెప్పండి. “నేను ఫలానా హాస్పిటల్ లో జాయిన్ అవుతున్నాను, నాకు Cashless Everywhere కింద అప్రూవల్ కావాలి” అని రిక్వెస్ట్ పెట్టండి.

Step 2: డాక్యుమెంట్స్ సమర్పణ
హాస్పిటల్ లోని ఇన్సూరెన్స్ డెస్క్ దగ్గరకు వెళ్లి, మీ పాలసీ కాపీ మరియు KYC (Aadhaar/PAN) ఇవ్వండి. హాస్పిటల్ వారు ఒక “Pre-Authorization Form” నింపుతారు.

Step 3: Letter of Consent
ఇది కొత్తగా వచ్చిన స్టెప్. నాన్-నెట్‌వర్క్ హాస్పిటల్ కాబట్టి, ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ మరియు హాస్పిటల్ మధ్య అప్పటికప్పుడు ఒక ఒప్పందం (Agreement) కుదుర్చుకుంటారు. హాస్పిటల్ వారు “మేము ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ రేట్ల ప్రకారం ట్రీట్మెంట్ ఇవ్వడానికి ఒప్పుకుంటున్నాము” అని ఒక లెటర్ ఇస్తారు.

Step 4: Approval
మీ రిక్వెస్ట్ వెళ్ళిన 1 గంటలోపు కంపెనీ నుండి “Initial Approval” వస్తుంది.

Step 5: Treatment & Discharge
ట్రీట్మెంట్ పూర్తయ్యాక, హాస్పిటల్ ఫైనల్ బిల్లును కంపెనీకి పంపుతుంది. 3 గంటల్లో సెటిల్మెంట్ అవుతుంది. మీరు కేవలం “Non-Medical Expenses” (గ్లౌజులు, మాస్కులు వంటివి) కడితే చాలు.

4. ఈ కొత్త రూల్స్ ఎవరికి వర్తిస్తాయి? (Eligibility)

ఈ “Cashless Everywhere” సదుపాయం అందరికీ ఆటోమేటిక్ గా రాదు. దీనికి కొన్ని కండిషన్స్ ఉన్నాయి:

• మీ పాలసీ “Cashless Facility” ని సపోర్ట్ చేయాలి (దాదాపు అన్ని పాలసీలు చేస్తాయి).
• హాస్పిటల్ కి కనీసం 15 పడకలు ఉండాలి.
• మీరు సమయానికి (48 గంటల రూల్ ప్రకారం) కంపెనీకి సమాచారం ఇవ్వాలి.
• క్లెయిమ్ అనేది మీ పాలసీలో కవర్ అయ్యే జబ్బు అయి ఉండాలి (Admissible Claim).

5. తిరస్కరణకు కారణాలు (Why Claims Might Get Rejected)

కొత్త రూల్స్ వచ్చినా సరే, ఇంకా కొన్నిసార్లు క్యాష్‌లెస్ రిజెక్ట్ అవుతోంది. దానికి ప్రధాన కారణాలు:

1. Late Intimation: మీరు హాస్పిటల్ లో జాయిన్ అయిన వెంటనే చెప్పకపోవడం. 48 గంటలు దాటితే కంపెనీ ఒప్పుకోదు.
2. Hospital Rates: కొన్నిసార్లు నాన్-నెట్‌వర్క్ హాస్పిటల్ చార్జీలు, ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ రేట్ల కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. హాస్పిటల్ తగ్గించుకోవడానికి ఒప్పుకోకపోతే, క్యాష్‌లెస్ ఇవ్వరు. అప్పుడు మీరు రీయింబర్స్‌మెంట్ కి వెళ్లాల్సిందే.
3. Blacklisted Hospitals: ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు కొన్ని హాస్పిటల్స్ ను (మోసాలకు పాల్పడేవి) “Blacklist” లో పెడతాయి. అక్కడ ట్రీట్మెంట్ తీసుకుంటే క్లెయిమ్ రాదు.

Comparison Table: Old Rules vs New Rules 2025

Opinion Tab (మా అభిప్రాయం)

నా వ్యక్తిగత విశ్లేషణ ప్రకారం, “Cashless Everywhere” అనేది భారతీయ హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ చరిత్రలో ఒక గేమ్ ఛేంజర్. ముఖ్యంగా టైర్-2 మరియు టైర్-3 నగరాల్లో (చిన్న ఊర్లలో) ఉండేవారికి ఇది పెద్ద వరం. ఎందుకంటే పెద్ద కార్పొరేట్ హాస్పిటల్స్ కేవలం సిటీల్లోనే ఉంటాయి. పల్లెటూర్లలో ఉండే చిన్న నర్సింగ్ హోమ్స్ కి నెట్‌వర్క్ టై-అప్ ఉండదు. ఇప్పుడు ఈ కొత్త రూల్ వల్ల, పల్లెటూరి పేషెంట్లు కూడా తమ ఊర్లోని హాస్పిటల్ లోనే క్యాష్‌లెస్ పొందవచ్చు. అయితే, దీని అమలులో ఇంకా కొన్ని ఆటంకాలు ఉన్నాయి. చిన్న హాస్పిటల్స్ ఇన్సూరెన్స్ పేపర్ వర్క్ చేయడానికి ఇష్టపడటం లేదు. కానీ రాబోయే రోజుల్లో ఇది కచ్చితంగా సెట్ అవుతుంది.

Our Suggestions (మా సలహాలు)

పాలసీదారులకు మా 5 ముఖ్యమైన సూచనలు:

1. Save Intimation Number: మీరు హాస్పిటల్ లో జాయిన్ అవ్వగానే కంపెనీకి కాల్ చేసి లేదా మెయిల్ చేసి సమాచారం ఇవ్వండి. వారు ఇచ్చే “Ticket Number” లేదా “Claim Intimation Number” ని జాగ్రత్తగా రాసుకోండి. ఇదే మీ క్యాష్‌లెస్ కి కీ.
2. Check Exclusions: కొన్ని హాస్పిటల్స్ ను ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు “Excluded Providers” లిస్ట్ లో పెడతాయి. ఆ లిస్ట్ మీ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ వెబ్‌సైట్ లో ఉంటుంది. అక్కడ జాయిన్ అవ్వకండి.
3. Update KYC: మీ పాలసీలో KYC (ఆధార్, పాన్) అప్డేట్ అయ్యిందో లేదో చూసుకోండి. కొత్త రూల్స్ ప్రకారం KYC లేకపోతే క్లెయిమ్ ఆగిపోతుంది.
4. Digital Health Card: మీ “Ayushman Bharat Health Account” (ABHA) నంబర్ ను మీ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీకి లింక్ చేయండి. ఇది డాక్యుమెంట్ ప్రాసెస్ ను ఫాస్ట్ చేస్తుంది.
5. Negotiate Room Rent: క్యాష్‌లెస్ కదా అని ఖరీదైన రూమ్ తీసుకోకండి. మీ పాలసీలో “Room Rent Capping” ఉంటే, దానికి మించి తీసుకుంటే జేబులోంచి కట్టాల్సి వస్తుంది.

Useful Tab (ముఖ్యమైన లింక్స్ & హెల్ప్‌లైన్)

మీకు క్లెయిమ్ విషయంలో సమస్య వస్తే సంప్రదించాల్సిన వివరాలు:

• Bima Bharosa Portal: IRDAI Grievance Portal (ఇక్కడ మీరు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు).
• Insurance Ombudsman: కంపెనీ మీ క్లెయిమ్ ని అకారణంగా రిజెక్ట్ చేస్తే “భీమా లోక్‌పాల్” ను ఆశ్రయించవచ్చు.
• General Insurance Council: Official Website

మరిన్ని వివరాల కోసం మా Health Insurance Guide ను చదవండి. అలాగే, టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్ గురించి తెలుసుకోవడానికి Term Plan Details ను చూడండి.

నకిలీ క్లెయిమ్స్ & ఫ్రాడ్స్ (Fraud Prevention)

ఈ కొత్త రూల్స్ తెచ్చింది కేవలం కస్టమర్ల కోసమే కాదు, ఫ్రాడ్స్ తగ్గించడానికి కూడా. నాన్-నెట్‌వర్క్ హాస్పిటల్స్ లో జరిగే ట్రీట్మెంట్ ను మానిటర్ చేయడం కష్టం. కానీ ఇప్పుడు కంపెనీలు నేరుగా డబ్బులు కడుతున్నాయి కాబట్టి, హాస్పిటల్స్ ఫేక్ బిల్లులు సృష్టించడం కష్టమవుతుంది. ఇది ఇండస్ట్రీకి కూడా మంచిదే.

AYUSH Treatment Coverage

2025 లో వచ్చిన మరో మార్పు – AYUSH (Ayurveda, Yoga, Unani, Siddha, Homeopathy) ట్రీట్మెంట్స్. ఇంతకుముందు వీటికి లిమిట్స్ ఉండేవి. ఇప్పుడు IRDAI రూల్స్ ప్రకారం, అల్లోపతి ట్రీట్మెంట్ కి ఎంత కవర్ ఇస్తారో, ఆయుష్ ట్రీట్మెంట్ కి కూడా అంతే కవర్ ఇవ్వాలి. దీనికి ఎటువంటి సబ్-లిమిట్స్ పెట్టకూడదు.

ముగింపు

2025 లో హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ ఉంటే చాలదు, దానిని ఎలా వాడుకోవాలో తెలియాలి. “Cashless Everywhere” అనేది మనకు దొరికిన ఒక వజ్రాయుధం. దీనిని వాడుకోవాలంటే మీకు కావాల్సింది కేవలం “అవగాహన”. 48 గంటల ముందు చెప్పడం, సరైన హాస్పిటల్ ని ఎంచుకోవడం చేస్తే, మీరు ఒక్క రూపాయి కూడా కట్టకుండా దర్జాగా ట్రీట్మెంట్ చేయించుకుని ఇంటికి రావచ్చు. మీ ఏజెంట్ మీద ఆధారపడకుండా, మీరే స్వయంగా కంపెనీకి మెయిల్ చేయడం నేర్చుకోండి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. నేను ఏ హాస్పిటల్ కి వెళ్ళినా క్యాష్‌లెస్ ఇస్తారా?
దాదాపు ఇస్తారు. కానీ ఆ హాస్పిటల్ కి 15 పడకలు ఉండాలి, రిజిస్టర్ అయ్యి ఉండాలి మరియు బ్లాక్ లిస్ట్ లో ఉండకూడదు. అలాగే వారు ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ రేట్లకు ఒప్పుకోవాలి.

2. అత్యవసర పరిస్థితి (Emergency) లో 48 గంటల ముందు ఎలా చెప్తాం?
ఎమర్జెన్సీలో ముందు చెప్పాల్సిన పనిలేదు. హాస్పిటల్ లో జాయిన్ అయిన తర్వాత, 48 గంటల లోపు (Within 48 hours of admission) కంపెనీకి చెప్తే చాలు.

3. హాస్పిటల్ వారు క్యాష్‌లెస్ ఇవ్వము అని మొండికేస్తే ఏం చేయాలి?
మీరు వెంటనే మీ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ కస్టమర్ కేర్ కి కాల్ చేయండి. వారు హాస్పిటల్ మేనేజ్మెంట్ తో మాట్లాడుతారు. అప్పటికీ కుదరకపోతే, మీరు డబ్బు కట్టి రీయింబర్స్‌మెంట్ తీసుకోవాల్సి రావచ్చు.

4. ఈ కొత్త రూల్స్ పాత పాలసీలకు కూడా వర్తిస్తాయా?
అవును. మీది 10 ఏళ్ల క్రితం తీసుకున్న పాలసీ అయినా సరే, “Cashless Everywhere” రూల్ వర్తిస్తుంది.

5. 3 గంటల్లో డిశ్చార్జ్ అవ్వకపోతే ఎవరిని అడగాలి?
IRDAI రూల్ ప్రకారం 3 గంటల్లోపు ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ అప్రూవల్ పంపాలి. ఒకవేళ కంపెనీ లేట్ చేస్తే, ఆ తర్వాత జరిగే ఆలస్యానికి (ఉదాహరణకు ఎక్స్ట్రా రూమ్ రెంట్) కంపెనీనే బాధ్యత వహించాలి, పేషెంట్ కాదు.